Ngày càng có nhiều ý kiến cho rằng nên dạy trẻ em lập trình ngay ở cấp tiểu học hoặc… sớm hơn. Vì sao?

Trong buổi tiếp chuyện công dân qua Google Hangouts ngày 14/2/2013, Tổng thống Mỹ Barack Obama tỏ ý tán thành việc dạy kỹ năng lập trình cơ bản trong trường học: “Tôi mong trường học bảo đảm cho học sinh biết cách dùng máy tính để sáng tạo, chứ không chỉ thụ hưởng”. Trong ý tưởng đó, Tổng thống Obama cũng đề nghị dạy thiết kế đồ họa trong trường trung học để học sinh có thêm cơ hội nghề nghiệp, dù không theo đuổi bốn năm đại học. Obama kể về cuộc trò chuyện của ông với người sáng lập Facebook – Mark Zuckerberg. Điều gây ấn tượng cho ông là Zuckerberg tự học lập trình từ bé vì muốn tạo ra trò chơi điện tử như những trò mà cậu ấy từng chơi.

“Trẻ em học lập trình sẽ học được những nguyên lý cơ bản của việc thiết kế, học được cách thử nghiệm ý tưởng mới, học được cách phân chia ý tưởng phức tạp thành những phần việc đơn giản, học được cách hợp tác với người khác để thực hiện dự án, học được cách tìm và sửa lỗi khi kết quả không được như ý, tập được tính kiên trì khi đối mặt với khó khăn. Ngày nay, đó không chỉ là những kỹ năng cần thiết cho việc lập trình, mà còn cần thiết cho nhiều hoạt động khác trong cuộc sống của trẻ và tất cả chúng ta”.

Tổng thống Mỹ Barack Obama Viện Công nghệ Massachusetts
Tổng thống Mỹ Barack Obama Viện Công nghệ Massachusetts

“Việc lập trình tự nó không phải là mục tiêu mà chúng ta muốn trẻ em hướng đến, tự nó không phải là phép mầu. Chúng ta dạy trẻ em lập trình để bắc chiếc cầu đến những điều lớn hơn nhiều. Một khi bạn học cách lý luận và hiểu được lô-gích trong hoạt động của sự vật, não của bạn được huấn luyện để luôn tìm lô-gích, bạn sẽ có khả năng tiếp thu công nghệ trong nhiều lĩnh vực. Đó là tác nhân làm thay đổi cuộc sống. Khả năng đọc và viết là nền tảng cho những bước tiến vượt bậc trong văn hóa, khả năng tiếp thu công nghệ có vai trò quan trọng hệt như vậy.

Việc lập trình giúp trẻ em thấy rằng những ý tưởng của chúng là một phần của quá trình lớn hơn, nhằm làm cho ý tưởng manh nha ban đầu cuối cùng trở thành sản phẩm hoàn chỉnh. Trẻ em không chỉ làm quen với một dự án lập trình, mà với dự án bất kỳ. Cũng lô-gích đó, cũng dòng suy nghĩ đó. Tôi muốn nhấn mạnh rằng học lập trình là để tạo ra tư duy lô-gích. Đó là kỹ năng quan trọng, cực kỳ cần thiết cho cuộc sống, nhưng lại hao mòn dần trong hầu hết hệ thống giáo dục”.

Prime Minister David Cameron with school children from Eastlea Community School
Prime Minister David Cameron with school children from Eastlea Community School

Vậy tại sao việc học lập trình sớm lại quan trọng!?

Câu trả lời bắt đầu với thực tế là, dù thích hay không, chúng ta đang sống trong một thế giới ngày càng được số hóa. Giáo dục từ lâu không còn là việc thu thập kiến thức thuần túy. Kiến thức luôn nằm trong tầm tay ta. Giờ đây học tập bao gồm việc nhanh chóng thu thập các thông tin tin cậy, giải quyết vấn đề một cách sáng tạo, suy nghĩ logic, quản lý bản thân và sự linh hoạt trí óc. Những công việc trong tương lai đều đòi hỏi những kĩ năng này và đó chính là những thứ chúng ta cần phải trang bị cho trẻ trước khi chúng bước vào đời. Nhưng chúng ta làm thế nào để trẻ em có thể tiếp cận và phát triển được những kỹ năng đó.

Thật may, một nghiên cứu của Viện Công nghệ Massachusetts (Massachusetts Institute of Technology – gọi tắt là MIT) và Tufts đã cho thấy rằng những đứa trẻ khoảng 4 tuổi đã có thể tiếp thu được những kiến thức khoa học máy tính phức tạp. Nếu trong tay bạn có chuột máy tính (mouse), bàn phím và cú pháp của ngôn ngữ lập trình thì bạn hoàn toàn có thể lập trình được. Thêm vào đó, một nghiên cứu liên quan cũng chỉ ra rằng những đứa trẻ được học về khoa học máy tính có thể cải thiện những kĩ năng thiết yếu như diễn giải, yếu tố có liên quan tích cực tới khả năng đọc hiểu.

Tìm hiểu sâu hơn một chút chúng ta càng cảm thấy rằng khoa học máy tính sẽ là cánh cửa hoàn hảo tới những kĩ năng của thế kỷ 21. Cách giải quyết vấn đề mang tính logic và việc suy nghĩ theo giải thuật của khoa học máy tính giúp những đứa trẻ biết tư duy về việc suy luận – một quá trình được gọi là siêu nhận thức đã được chứng minh những lợi ích có liên quan đến việc tự điều khiển, giám sát bản thân và cả việc tự học một cách độc lập.

Thế nhưng ngoài khoa học máy tính và lập trình, chẳng phải là cũng có nhiều cách khác để dạy trẻ về các khái niệm, như là việc giải quyết vấn đề một cách sáng tạo, hay sao? Vâng, quả đúng là như vậy. Tuy nhiên, khoa học máy tính dạy cho trẻ TẤT CẢ những khái niệm mà chúng ta đã đề cập ở trên, và một lợi ích to lớn nữa đó là giúp biến những đứa trẻ từ những người tiêu thụ trở thành những người tạo ra công nghệ (Thay vì để con ngồi ở nhà chơi điện tử, hãy cho con học lập trình để tạo ra những sản phẩm cho riêng mình). Điều này có nghĩa là bất kể một đứa trẻ có những khả năng gì, sự hiểu biết về khoa học máy tính sẽ giúp chúng hoàn thiện những khả năng đó, vượt qua những gì chúng có thể tự mình đạt được.

Vậy, liệu chúng ta có muốn bọn trẻ học về khoa học máy tính và lập trình ở độ tuổi sớm nhất có thể không? Chúng tôi nghĩ chắc chắn là có. Tại HourOfCode.vn, Chúng tôi dành vài giờ mỗi tuần để nghiên cứu tư duy, tâm lý trẻ nhỏ để thay đổi, áp dụng những phương pháp và nội dung học tập phù hợp nhất với từng độ tuổi . Và sau cùng, chúng tôi mong muốn những kĩ năng ấy sẽ giúp chúng có được lợi thế trong một thế giới đầy cạnh tranh … và rồi chúng có thể tạo ra những thứ thực sự có ích cho bản thân và cộng đồng.

THÔNG TIN LIÊN HỆ

Câu Lạc Bộ Lập trình cho trẻ em HOUR OF CODE

  • Địa chỉ: P302 – Toà nhà CT4D (đối diện Trường PTLC Olympia) – KĐT Mới Trung Văn – Từ Liêm – Hà Nội
  • Email: hourofcode.vn@gmail.com
  • Điện thoại: 04 22688988
  • Hotline: 0978088833 hoặc 0948888398

Billy Nguyễn